Afgelopen week bracht ik een kort bezoek aan Chianti Classico in Toscane om een aantal wijnmakers te ontmoeten als onderdeel van mijn onderzoek naar dit gebied. Voor de Weinakademie Östereich schrijf ik op dit moment een scriptie over dit onderwerp. Het hele Corona gebeuren had reizen onmogelijk gemaakt, dus zodra het kon greep ik mijn kans om die kant op te gaan.

Hoewel misschien niet iedereen zich op dit moment al op zijn gemak voelt om in het vliegtuig te stappen kan ik niet anders zeggen dat nu rondrijden door Toscane een bijzondere gewaarwording is zo zonder de hordes toeristen en files van touringcars. Je ziet nu nog veel beter hoe mooi het daar eigenlijk is.

De eerste afspraak was met wijnmaker Tim Manning die ons een rondleiding gaf over het prachtige domein van Il Borghetto. Tim adviseert hier eigenaar Antonio bij het maken van de wijnen. Samen hebben zij voor dit domein een geheel eigen stijl van wijnmaken ontwikkeld; licht elegant en verfijnd. Een stijl die je eerder van de druif Pinot Noir zou verwachten dan van de meestal toch wat meer robuuste Sangiovese. Vanwege het gebruik van wijnmaaktechnieken die sterk aan pinot Noir verwand zijn kozen zij er in 2004 voor om hun wijnen in een Bourgogne fles te bottelen. Omdat het gebruik van deze fles kort hierna verboden werd verloor il Borghetto het recht om haar wijnen te labelen als Chianti Classico. Uit onvrede met deze gang van zaken botteld Antonio tot op de dag van vandaag al zijn wijnen in een Bourgogne fles en staat hij bekend als een van de beste ‘outsiders’ van het Chianti Classico gebied.

De tweede dag bracht ons eerst bij Piero Lanza van wijnhuis Poggerino. Piero mag met recht een wijnmaak professor genoemd worden. Hij besteedt enorm veel tijd in de wijngaard en heeft een schat aan technische kennis. Zijn wijngaarden zijn met ongeveer 500m vrij hoog gelegen. Dit resulteerd in een stijl Chianti Classico met bovengemiddelde frisheid doordat de hoogte behoud van zuren bevorderd.
De lunch daarna werd er eentje die ik niet snel ga vergeten. Door oenoloog Sean O’Callaghan werden we uitgenodigd bij osteria ‘le Panzanelle’. Dit is zo’n typish Italiaan restaurantje ergens in een gehucht langs de weg waar je als toerist zeer waarschijnlijk vergeet om een stop te maken. Ga daar heen als je in de buurt bent! Het eten is simpel, maar fantastisch van smaak en de wijnkaart staat vol met lokale pareltjes tegen ongelooflijk schappelijk prijzen. In nederland zijn deze wijnen in de winkel vele malen duurder dan hier op de kaart. Aan wijn geen gebrek dus hier. We proefden Sean’s wijn ‘il Guercico’ van 100% Sangiovese. Wat een geweldige wijn! Il Guercico betekend zoiets als ‘eenogige boef’, wat refereert aan het feit dat Sean al zijn hele leven aan een oog blind is.

Op de laatste dag bezochten we nog een aantal wijnhuizen met waarbij we het geluk hadden dat we bij Fontodi, een van de meest gerenomeerde domeinen van Italië, een onderhoud kregen met eigenaar Giovanni Manetti. Deze typisch Italiaans aristocratische heer is behalve wijnmaker van dit prachtige huis op dit moment ook de president van het Consorzio Chianti Classico. Het Consorzio is het overkoepelende orgaan dat zorg draagt voor marketing en regelgeving met betrekking tot de wijnen uit dit gebied. Dit leverde een zeer waardevol gesprek op voor mijn onderzoek!

Als kers op de taart werden we op sleeptouw genomen door journalist Alessandro Masnaghetti. Alessandro heeft een aantal jaren geleden besloten om zijn proefglas aan de wilgen te hangen en zich volledig te storten op het in kaart brengen van Italië’s belangrijkste wijngebieden. Op dit moment is hij bezig met Chianti Classico. Hiervoor maakt hij foto’s met zijn drone om deze vervolgens in schitterende digitale kaarten te verwerken. Hier zie je zijn kaarten van Barolo in Piemonte. Er zijn weinig mensen die dit gebied zo goed kennen als hij; we doorkruisden de wijngaarden over kleine onverharde landweggetjes en kwamen op plekken met schitterende uitzichten. Heel bijzonder om mee te mogen maken.

De volgende ochtend was het feest voorbij en vlogen we vanaf Florence terug naar Amsterdam met koffers vol nieuw opgedane kennis over dit schitterende (wijn)gebied.

Ga je zelf binnenkort naar Toscane? Je kunt me een bericht sturen voor een lijst met bijzondere adressen om te bezoeken.

Proost!

Na het geweld aan stevige rode wijnen van de afgelopen twee weken, deze keer een pleidooi voor een in mijn ogen zeer ondergewaardeerd stukje van de wijnwereld: de Elzas. Ik merk dat gasten uit zichzelf maar zeer zelden Elzaswijn bestellen. Ook zijn er nog genoeg mensen te vinden die denken dat dit een deel van Duitsland is, in plaats van van Frankrijk. Toegegeven, wanneer je in de Elzas rondrijdt en kijkt naar de plaatsnamen van de dorpjes die je tegenkomt, dan valt zeker op dat alles behoorlijk Duits klinkt: Eguisheim, Ammerschwir, Pfaffenheim, Andlau. De verwarring is denkbaar en het resultaat van een woelige geschiedenis waarin dit grensgebied tussen beide landen meer dan eens van machthebber gewisseld is.

De Elzas is ondank zijn noordelijke ligging aan de linkeroever van de Rijn een vrij warm en droog gebied. Dit komt voornamelijk door de bescherming die de bergen van de Vogezen bieden. Twee jaar geleden heb ik zelf kunnen ervaren dat het aan beide kanten van de Vogezen letterlijk een wereld van verschil kan zijn. Wij stonden op een camping aan de westkant van de Vogezen waar het zeer regelmatig regende. Elke keer als we een uitstapje maakten (ongeveer 20 minuten rijden) dan scheen aan de andere kan de zon volop. Dus meteen een vakantietip: zoek iets aan de oostkant van de bergen, dus ín de Elzas, als je die kant op gaat.

De Elzas is een gebied waar naast een beperkte hoeveelheid Pinot Noir bijna uitsluiten witte wijnen worden gemaakt. Deze witte wijnen komen in veel verschillende verschijningsvormen; van strak droog tot en met de extreem zoete Sélection de Grain Nobles en alles wat daar tussenin zit. De grote verschillen tussen de wijnen onderling ontstaan door het feit dat dit een heuvelachtig gebied is, waarin bijna elke wijngaard weer net een andere expositie naar de zon heeft en de helling meer of minder steil is. Daarnaast is er een enorme verscheidenheid aan bodemsoorten die maken dat de wijn van de ene wijngaard substantieel ander is dan de wijn van de aangrenzende wijngaard met een andere bodemsoort. Dit maakt je verdiepen in de Elzas een ware ontdekkingsreis!

Bij Paskamer hebben we een aantal Elzaswijnen op de kaart staan; zo schenken we verschillende volle, oxidatieve wijnen van Marc Kreydenweiss uit het plaatsje Andlau en uit het noordelijkste puntje van de Elzas in Molsheim halen we een extreem strakke en bijna hartige Riesling van Jerome Neumeyer. Een wijn waar ik in de loop van de jaren steeds meer op gesteld ben geraakt is de Pinot Gris van Kreydenweiss. Dit is een wijn die de afgelopen maanden voor de Bezorgsommelier zó vaak de juiste keuze bij een gerecht is gebleken dat hij daarmee een plek in de spotlights zeker verdiend heeft. De wijn is aan de ene kant typisch Elzas doordat het een volle, rijke stijl wit is met die mooie, bijna spicy kruidigheid die Pinot Gris kan brengen. Aan de andere kant toont de wijn een levendigheid en energie die nauw verbonden is met het biodynamisch werken dat de familie Kreydenweiss als een van de eersten is gaan doen in deze regio. Kom ‘m proeven in onze wijnbar en neem daar een lekker bordje geroosterd buikspek met hoisin bij en daarna de canelé met eendenlever. Wat mij betreft heb je niet veel meer nodig. Voor € 21,15 komen we hem ook bij je thuis bezorgen, als je hem bestelt via de webshop.

Proost!

P-A-S-K-A-M-E-R proefnotitie
Plaats – Andlau, Elzas (Frankrijk)
Aroma’s – Rijp steenfruit, kruidigheid, rokerigheid
Smaak – Sappig rijp fruit, klein beetje spicy, romig en een héél klein zoetje
Klimaat – Gemiddeld continentaal
Afdronk – Lang, fris en kruidig
Mondgevoel – Volle body, beetje romig en veel structuur
Eten – Eten uit de streek: zuurkool, eendenlever en kaas
Rijping – Oxidatief; groot oud hout en betonnen cuves

In zijn dagelijks leven is Juan Carlos Sancha niet alleen wijnmaker, maar ook professor oenologie. Op de wijnuniversiteit van Logroño in het hart van de Rioja in Spanje geeft hij lessen viticultuur en vinificatie aan de wijnmakers van de toekomst. Zijn wijngaarden worden dan ook in menig studieproject genoemd. Omdat Juan Carlos zich zo betrokken voelt bij de regio Rioja en haar wijnen, heeft hij er zijn levenswerk van gemaakt om zoveel mogelijk autochtone druivenrassen voor uitsterven te behoeden. De laatste decennia is er een sterke trend tot het aanplanten van Tempranillo ten koste van andere oorspronkelijke druivenrassen. Er zijn in Rioja meer dan 40 verschillende soorten toegestaan om te gebruiken, maar hiervan dreigen er meer en meer te verdwijnen. Dankzij Juan Carlos Sancha en zijn team is er nog een sprankje hoop voor druiven als Maturana Tinta, Tempranillo Blanco (wit inderdaad!) en Monastel de Rioja. Om de aard en potentie van deze druivenrassen zoveel mogelijk te kunnen laten zien, maakt hij, in tegenstelling tot de meeste Rioja’s, geen blends. Juan Carlos vertelde ons tijdens een masterclass in Amsterdam dat het links laten liggen van bepaalde druivenrassen vaak een economische beslissing is; een druivenras als Maturana Tinta heeft vergeleken met Tempranillo erg kleine druifjes en levert daardoor per hectare dus aanzienlijk minder wijn op.

De wijn waar we vandaag verder op inzoomen is de Peña el Gato. De wijn van deze wijngaard gaat Juan Carlos aan het hart. Toen hij het domein in La Rioja Alta, het koelste stukje Rioja, overnam waar hij nu zijn wijnen maakt, was de wijngaard ‘Peña el Gato’ een plek waar hij zeer oude wijnstokken van de Garnacha-druif aantrof. Na onderzoek van de universiteit bleken deze wijnstokken meer dan 100 jaar oud te zijn. Een bijzondere vondst dus! Over het algemeen gaan wijnstokken boven een leeftijd van ongeveer 35 jaar minder renderen. Ze leveren dan minder fruit, maar vaak wel met een hogere intensiteit aan smaken. En dat is precies wat bij de wijnen van deze gaard aan de hand is. Dit is Garnacha is zijn meest pure vorm! Veel concentratie van rood fruit wordt ondersteund door een stevige witte peperigheid. Bescheiden houtgebruik maakt dat het fruit niet overschaduwt wordt. Dit is een wijn die nu, jong als die is, licht gekoeld al heerlijk is. De potentie is er echter ook zeker om de flessen 10 a 15 jaar te laten liggen. Dan ontstaan er extra lagen van smaken zoals tabak en ceder in deze wijn.

Jaren gelden zijn de wijnen van Juan Carlos Sancha ontdekt door de Amsterdamse wijnschrijver Harold Hamersma en gelukkig is een van onze bevriende importeurs zijn wijnen heel kort daarna naar Nederland gaan halen. Een parel tussen het geweld van alle grote producenten in Rioja!

P-A-S-K-A-M-E-R proefnotitie

Plaats – La Rioja Alta, Spanje
Aroma – Aardbeien, frambozen, witte peper, chocolade
Smaak – Rood fruit, specerijen, droge cacao
Klimaat – Warm continentaal, met invloeden van de Atlantische kust
Afdronk – Lang en peperig
Mondgevoel – Gemiddelde body, met frisse zuren en aardig wat tannine
Eten – Ibericoham, geroosterd vlees, BBQ
Rijping – Grote oude houten vaten

Proost!